Zorgen voor een dierbare kan veel voldoening geven, maar het kan ook zwaar zijn. Als mantelzorger heeft u misschien gemerkt dat u de afgelopen periode meer dan ooit voor anderen klaarstond, met weinig tijd voor uzelf of om stil te staan bij hoe het eigenlijk met u gaat.
Het is heel begrijpelijk dat alle aandacht uitgaat naar degene voor wie u zorgt. Maar daardoor kunt u gemakkelijk vergeten om ook goed voor uzelf te zorgen. Als dat te lang doorgaat, kan dit leiden tot overbelasting of een burn-out bij mantelzorgers. Dat gebeurt vaak op een moment waarop u het niet verwacht, juist wanneer u helemaal opgaat in uw zorgtaken.
Overbelasting bij mantelzorgers, ook wel mantelzorgvermoeidheid genoemd, is een toestand van emotionele, mentale en lichamelijke uitputting. Wanneer u overbelast raakt, wordt het moeilijker om goed voor uw dierbare te blijven zorgen — of dat nu een ouder, ander familielid of vriend is. Bovendien merkt uw dierbare vaak dat u moe, geïrriteerd of gespannen bent.
Daarom is het belangrijk om niet alleen goed voor uw naaste te zorgen, maar ook voor uzelf, hoe lastig dat soms ook kan voelen. Hieronder vindt u de belangrijkste signalen van mantelzorgvermoeidheid, samen met eenvoudige tips om overbelasting te helpen voorkomen.
Waarschuwingssignalen van overbelasting
Het is belangrijk om in actie te komen zodra u een of meer van deze signalen herkent:
- U heeft veel minder energie dan normaal.
- U voelt zich de hele dag moe, zelfs na een goede nachtrust.
- U merkt dat u familie en vrienden begint te vermijden.
- U verliest interesse in activiteiten waar u eerder van genoot, zoals sport of hobby’s.
- U verwaarloost uw eigen behoeften.
- U vindt het moeilijk om te ontspannen.
- Uw leven draait vooral om de zorg, maar u haalt er geen voldoening meer uit.
- U voelt zich verdrietig en moedeloos, gespannen of boos.
- U valt af of komt aan zonder duidelijke reden.
- U bent vaker ziek dan normaal.
- U bent ongeduldig of prikkelbaar tegen degene voor wie u zorgt.
- U heeft gedachten om uzelf of degene voor wie u zorgt iets aan te doen.
Negeer deze signalen niet. Door op tijd maatregelen te nemen, kunt u weer opladen en nieuwe energie opdoen.
Hoe voorkomt u overbelasting?
Deze drie eenvoudige tips kunnen helpen om overbelasting of een burn-out bij mantelzorgers te voorkomen of te verminderen.
1. Deel de zorg
Praat over uw gevoelens met een vriend, familielid of buur en wees niet bang om hulp te vragen. Vertel over de mooie én moeilijke momenten die u als mantelzorger ervaart en bespreek hoe anderen u kunnen helpen of ondersteunen. Kunt u elkaar niet persoonlijk ontmoeten? Maak dan gebruik van moderne technologie, zoals FaceTime, Zoom, WhatsApp of sociale media, om contact te houden met mensen op wie u kunt rekenen.
Wilt u de zorgtaken makkelijker verdelen en samen als familie de best mogelijke zorg bieden? Download dan de TENA Family SmartCare App. Deze gratis app maakt zorgen eenvoudiger door familieleden en andere mantelzorgers met elkaar te verbinden en overzicht te houden over alles wat belangrijk is.
Heeft u behoefte aan extra hulp of advies? Kijk dan of er lokale ondersteuningsgroepen zijn waar u in contact kunt komen met andere mantelzorgers, deskundigen en professionals. Zo kunt u ervaringen delen, van elkaar leren en steun vinden bij mensen die in een vergelijkbare situatie zitten.
2. Wees mild voor uzelf
Mantelzorg kan zwaar zijn. Er zullen momenten zijn waarop u het gevoel heeft dat het u allemaal te veel wordt. Probeer niet te streng voor uzelf te zijn wanneer u gefrustreerd, uitgeput of somber bent. Vergeet niet dat u doet wat u kunt.
3. Probeer goed voor uw gezondheid te zorgen
In het vliegtuig krijgt u het advies om eerst uw eigen zuurstofmasker op te zetten voordat u anderen helpt. Want als u zelf geen zuurstof meer krijgt, kunt u ook niemand anders helpen. Zo werkt het ook met mantelzorg: door goed voor uzelf te zorgen, kunt u beter voor uw dierbare zorgen.
Probeer gezonde gewoontes onderdeel te maken van uw dagelijks leven. Denk aan voldoende bewegen, gezond eten en genoeg slapen. Dat helpt u om meer energie te houden en u beter te voelen. Maak tijd voor beweging en lichamelijke activiteit, zoals wandelen, hardlopen, zwemmen of yoga.
Tijd voor uzelf is belangrijk voor uw emotionele en mentale gezondheid. Probeer daarom, naast beweging, ook ruimte te maken voor iets dat u zelf fijn vindt. Bel een vriend, lees een boek of pak een hobby weer op. Glimlach met anderen, lach samen en doe dingen waar u plezier aan beleeft. Humor kan helpen om beter om te gaan met stress en sombere momenten.
Wat kunt u doen als u al overbelast bent?
Voelt u al de gevolgen van mantelzorgvermoeidheid of overbelasting? Dan zijn er verschillende manieren om hulp te krijgen.
- Overweeg respijtzorg. Er zijn verschillende mogelijkheden om de zorg tijdelijk over te dragen. Denk aan een vrijwilliger die een paar uur bij uw dierbare blijft, of aan een kort verblijf in een zorginstelling zodat u even op adem kunt komen of op vakantie kunt gaan.
- Sluit u aan bij een ondersteuningsgroep. Een gedeelde zorg voelt vaak lichter. Een groep voor mantelzorgers kan een goede manier zijn om in contact te komen met mensen die begrijpen wat u doormaakt.
- Zoek medische hulp. Voelt u zich ernstig gestrest, somber of depressief? Neem dan contact op met uw huisarts. Die kan met u bespreken welke hulp of behandeling het beste bij uw situatie past.
Voelt u zich overbelast? Blijf er dan niet alleen mee rondlopen.
