“Mannen hebben spieren, mannen zijn verschrikkelijk sterk, mannen kunnen alles…” – dat zong Herbert Grönemeyer al in 1984. Het nummer beschrijft echter ook de zwakheden die mannen kunnen hebben, maar die in onze maatschappij vaak worden vergeten. Mannen worden nog steeds gezien als het “sterke geslacht” – onoverwinnelijk en ogenschijnlijk immuun voor ziekten. De waarheid is echter dat mannen niet alleen vaak een kortere levensverwachting hebben dan vrouwen, maar dat bepaalde aandoeningen ook vaker bij hen worden vastgesteld. Toch gaan veel mannen niet regelmatig naar preventieve gezondheidscontroles. Hoog tijd dus dat manneng gezondheid meer aandacht krijgt.

Mannen worden deels anders ziek dan vrouwen. Dat komt enerzijds door lichamelijke verschillen, maar ook door levensstijl. Tot de meest voorkomende aandoeningen bij mannen behoren:

• Hart- en vaatziekten en acuut hartinfarct: volgens officiële statistieken de meest voorkomende doodsoorzaak bij mannen.
• Prostaat- en darmkanker: deze staan op de tweede en derde plaats. Ongeveer 26% van alle kankergevallen bij mannen betreft prostaatkanker, meestal vanaf ongeveer 69 jaar.
• Diabetes: vaak veroorzaakt door overgewicht; het vermindert de levenskwaliteit en verhoogt het risico op hart- en vaatziekten en hartinfarcten.
• Erectiestoornissen: dit onderwerp wordt vaak uit schaamte vermeden, terwijl in 80% van de gevallen een lichamelijke oorzaak (en geen psychische) aan de basis ligt.

Of en wanneer iemand ziek wordt, is deels erfelijk bepaald. Daarnaast hebben veel mannen een levensstijl die het risico verhoogt. De belangrijkste risicofactoren zijn:

• Roken
• Alcoholgebruik
• Overgewicht

Op al deze punten scoren mannen gemiddeld slechter dan vrouwen. Uit cijfers blijkt dat 59,4% van de mannen tussen 18 en 65 jaar overgewicht heeft. Bij mannen ouder dan 65 loopt dit op tot 69,6%, waarvan 21% zelfs obesitas heeft. Overgewicht bevordert onder meer diabetes en hartziekten. In combinatie met het traditionele rolbeeld van de man als kostwinner en de bijbehorende maatschappelijke druk ontstaat zo een ongunstige basis voor typische mannenaandoeningen.

Er bestaan veel goede preventieve onderzoeken die ernstige ziekten kunnen voorkomen of vroegtijdig opsporen. Toch worden deze mogelijkheden nog te weinig benut. Studies uit 2017 tonen aan dat nog geen helft van de mannen regelmatig op controle gaat. Dit kun jij veranderen. Dit zijn de belangrijkste momenten voor gezondheidscontroles:

• Tot 35 jaar: éénmalig recht op een uitgebreide gezondheidscheck.
• Vanaf 35 jaar: elke drie jaar een uitgebreide check (o.a. hart- en vaatziekten). Ook tweejaarlijkse huidkankerscreening mogelijk.
• Vanaf 45 jaar: jaarlijkse controle van prostaat en endeldarm; vanaf 50 jaar jaarlijkse darmkankerscreening.
• Vanaf 65 jaar: eenmalige echo ter opsporing van een aneurysma van de buikslagader.

Twijfel je wat voor jou geldt? Bespreek dit met je huisarts. Zeker vanaf 50 jaar wordt manneng gezondheid steeds belangrijker.

Regelmatig je huisarts bezoeken is belangrijk, maar je kunt zelf ook veel doen:

• Beweeg meer. Tot 4,5 uur sport per week kan helpen om af te vallen en je fitter te voelen.
• Eet gezonder. Minder vlees, meer groenten, voldoende drinken en bewust genieten.
• Observeer je lichaam. Let op huidveranderingen, knobbels, pijnklachten en controleer maandelijks je testikels.
• Probeer iets nieuws. Een nieuwe sport, hobby of voedingspatroon houdt lichaam en geest fit.
• Praat erover. Problemen zoals erectiestoornissen of prostaatklachten komen vaak voor – praten helpt.
• Zorg goed voor jezelf. Heb je bijvoorbeeld door prostaatproblemen incontinentieproducten nodig, dan biedt TENA speciale producten die zich aanpassen aan de mannelijke anatomie en betrouwbaar beschermen.