De prostaat en ongewenst urineverlies bij mannen


Hoewel de prostaat en incontinentie niet de meest sexy onderwerpen voor feestjes zijn, is het belangrijk om te weten hoe de een van invloed is op de ander. Om verwarring over de kwestie op te helderen, spraken we met Ralph Peeker, professor en hoofdarts van de afdeling urologie, Universiteitsziekenhuis Sahlgrenska, Göteborg.

De prostaat en ongewenst urineverlies bij mannen

Op 18 tot 20-jarige leeftijd weegt de mannelijke prostaat ongeveer 20 gram en heeft hij het formaat van een walnoot. Hij kan groeien tot wel 500 gram.



Uw prostaat is als een walnoot

Laten we bij het begin beginnen. Hoeveel weet u over uw prostaat? De prostaat bevindt zich tussen de blaas en de penis en zijn belangrijkste taak is het produceren van een vloeistof die samen met sperma gecombineerd wordt tot semen. Bij een leeftijd van in de twintig is de prostaat ongeveer zo groot als een walnoot en weegt hij 18 tot 20 gram.


Net zoals de oren blijft de prostaat altijd doorgroeien.

Het is goed om te weten dat prostaatgroei normaal is. “Bij sommige mannen groeit hun prostaat een klein beetje. Bij anderen kan hij een beetje meer groeien, en bij weer andere mannen groeit hij veel meer; soms tot een gewicht van een halve kilo”, aldus Peeker. Prostaatgroei wordt vaak niet opgemerkt. Maar bij sommige mannen kan een vergrote prostaat, of goedaardige prostaathyperplasie (Benign Prostatic Hyperplasia, BPH) pijn en verschillende symptomen veroorzaken, zoals moeite met het opslaan van urine, aarzeling, een langzame stroom, dat het niet lukt om te plassen of overgebleven urine, wat kan leiden tot ontsteking. Deze zaken staan bekend als symptomen van de lagere urinewegen (Lower Urinary Tract Symptoms, LUTS) en zijn vrij gebruikelijk. Ze komen voor bij 25% van de mannen met een leeftijd van 40 jaar of ouder. Dankzij de goede behandelingen die beschikbaar zijn, hoeft dit niet van invloed te zijn op uw kwaliteit van leven.


Een vergrote prostaat betekent geen kanker

Volgens Peeker is het een ‘veel voorkomend misverstand’ dat LUTS symptomen zijn van prostaatkanker. Hoewel er niet zo veel vroege waarschuwingstekens voor zijn, kunnen familiegeschiedenis en dieet beide een risicofactor vormen. De eerste stap is om het te controleren met een eenvoudige bloedtest, ofwel een PSA-test.
 
Prostaatkanker groeit in veel gevallen langzaam. Daarom is actieve controle vaak de beste behandeling in plaats van chirurgie, waarvan onder andere incontinentie een bijwerking kan zijn. Stressincontinentie, dat vaker voorkomt bij vrouwen, kan een tijdelijke of permanente bijwerking zijn van bekkenoperaties, zoals een prostatectomie. Bij deze operatie wordt de hele prostaat verwijderd, wat de werking van de sluitspier van beïnvloeden en tot ongewenst urineverlies kan leiden. Er zijn medicijnen en operaties beschikbaar om hierbij te helpen of het te genezen. In milde gevallen kunt u met bekkenbodemoefeningen, die de pc-spieren helpen versterken, uw controle van de blaas verbeteren en urineverlies verminderen. Wanneer u zich zorgen maakt over symptomen, testen of risico's met betrekking tot prostaatkanker, is het in ieder geval verstandig om dit te bespreken met uw arts, zodat u goed geïnformeerd bent. 

“De prostaat is vaak niet de schuldige”

Hoewel een vergrote prostaat een aantal problemen met urineren kan veroorzaken, zegt Peeker dat we verder dan de bekkenregio moeten kijken voor de belangrijkste oorzaak van incontinentie bij mannen, namelijk naar het brein. 
 
Het centrale zenuwstelsel is verantwoordelijk voor het sturen van de ‘mictiereflexen’, oftewel de mogelijkheid om het op te houden wanneer u naar het toilet moet. Deze cruciale circuits in de hersenen kunnen verstoord worden door trauma zoals hersenbeschadiging of een beroerte, wat kan leiden tot de ongewenste druppels en stroompjes waar sommige mannen last van hebben. Dit staat bekend als aandrangincontinentie en is de meest voorkomende vorm van incontinentie bij mannen.  
Maar de verstoring hoeft niet eens zo ernstig te zijn als een beroerte. “Het kan ook gaan om een kleine onderbreking van bloed en zuurstof naar de hersenen vanwege algemene atherosclerose”, zegt Peeker. 
 
Hierbij is atherosclerose de verharding en vernauwing van slagaders, wat kan komen door roken, een slecht dieet en een inactieve levensstijl. En hoewel er geen klinische bewijzen zijn dat een slecht dieet incontinentie kan veroorzaken, brengen een gezond dieet en een actieve levensstijl alleen maar voordelen met zich mee. “Alles wordt beter wat betreft de oxygenatie van weefsel in het lichaam”, zegt Peeker.
 
Peekers advies: “Als ik een symptoom van welke aard dan ook had, dan zou ik daarvoor hulp zoeken.” Dus als u vragen hebt over de prostaat en urine-incontinentie, dan moet u dit bespreken met uw arts.

Bij sommige mannen kan de prostaat tot een halve kilogram groeien.

Ralph Peeker
Professor en hoofdarts

Wist u dat

Een op de vier mannen van 40 jaar of ouder heeft last van symptomen van de lagere urinewegen.

1 op de 4

Tips en adviezen

De beste manieren om controle te houden

Stirling over ongewenst urineverlies

Gerelateerde artikelen

Op stap met ongewenst urineverlies

Veel mannen die last hebben van ongewenst urineverlies maken zich druk over het meedoen met sociale activiteiten. De angst voor ongewenst urineverlies kan worden gezien als een obstakel, maar met de juiste aanpak kunt u worden beschermd tegen ongewenst urineverlies en hierdoor blijft u zelfverzekerd.

Actief blijven met ongewenst urineverlies

Er zijn veel verschillende manieren om de controle te behouden en uw leven te blijven leiden zoals u dat wilt, ongeacht de mate van ongewenst urineverlies.

What are cookies?

Lorem ipsum dolor sit amet lorem ipsum dolor sit amet lorem ipsum dolor sit amet.